[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blog-post-ماه-شهریور":3},{"post":4},{"slug":5,"title":6,"excerpt":7,"category":8,"tags":16,"author_name":20,"published_at":21,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":26,"reading_minutes_fa":27,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30,"content_html":31,"featured_image_alt":25,"updated_at":32,"seo":33,"toc":37,"related":57,"prev":84,"next":87},"ماه-شهریور","ماه شهریور؛ شهریاری برگزیده","شهریور ششمین ماه سال و واپسین ماه تابستان است؛ از اوستایی خشتره ویریه به معنی کشور و شهریاری برگزیده. این‌جا می‌خوانی شهریور نگهبان چه بود، شهریورگان چه جشنی است و این ماه در سال کجا می‌ایستد.",{"slug":9,"name":10,"path":11},"ماه-ها-و-مفاهیم-تقویمی","ماه‌ها و مفاهیم تقویمی",[12,15],{"slug":13,"name":14},"دانستنی-های-تقویم","دانستنی‌های تقویم",{"slug":9,"name":10},[17],{"slug":18,"name":19},"تقویم-شمسی","تقویم شمسی","تحریریه یادت بمونه","2026-10-04T16:34:01+00:00","۱۴۰۵\u002F۰۷\u002F۱۲","۱۲ مهر ۱۴۰۵","2026-10-04",null,3,"۳",0,"۰",false,"\u003Cp>اگر پرسیده‌ای معنی ماه شهریور چیست، جواب کوتاه این است: شهریور یعنی «کشور و شهریاری برگزیده»؛ از اوستایی خشتره ویریه، نام یکی از بزرگ‌ترین ایزدان آیین زرتشتی [۱]. شهریور ششمین ماه سال و واپسین ماه تابستان است؛ ماهی ۳۱ روزه با برج سنبله (خوشه).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-1\">شهریور یعنی چه؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>نام ماه از دو پاره ساخته شده: «خشتره» به معنی کشور و شهریاری — همان واژه‌ای که در فارسی «شهر» شد (شهری که می‌شناسی، اول یعنی کشور؛ چنان‌که ایران را ایران‌شهر می‌نامیدند) — و «ویریه» که صفت است به معنی برگزیده و موردپسند [۱]. روی هم: کشور برگزیده یا شهریاری برگزیده. صورت فارسی میانه «شهریور» است؛ فردوسی «شهریر» آورده است: «ز شهریورت باد فتح و ظفر» [۱]. مسعود سعد سلمان هم همین پیوند نام با شهریاری را گفته است: «شهریور است گیتی از عدل شهریار» [۱].\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-2\">شهریور نگهبان چه بود؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>شهریور در آیین زرتشتی یکی از امشاسپندان است؛ مقدس‌ترین ایزدان این آیین و نزدیک‌ترین‌ها به اهورامزدا. در جهان مینوی نمایندهٔ پادشاهی ایزدی و فر و اقتدار اوست و در جهان مادی، پاسبان فلزات [۱]. اگر اسم ماه برایت سنگین بود، همین را نگه دار: ماهِ شهریاریِ دادگر.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نامش هم روز چهارم هر ماه است و هم ماه ششم هر سال [۱]. در تقویم زرتشتی، روزها و ماه‌ها نام ایزدان را داشتند و هر وقت نام روز با نام ماه یکی می‌شد، آن روز جشن همان ایزد بود [۲]؛ پس چهارم شهریور، یعنی شهریورروز از ماه شهریور، جشن شهریورگان است. دهخدا می‌گوید در چنین روزی جشن می‌گرفتند و عید می‌ساختند [۱]؛ در روایت‌ها آمده که زادروز داراب، پادشاه کیانی، را هم در همین روز می‌دانستند و همین بهانهٔ دیگری برای جشن بود [۱]. جدول کامل نام روزها را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86\">تقویم ایران باستان؛ ماه‌ها، روزها و سال‌شماری پیش از اسلام\u003C\u002Fa> ببین.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-3\">شهریور در سال کجا می‌ایستد؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>شهریور ماه ششم سال است؛ از روز ۱۵۶ تا روز ۱۸۶ سال. واپسین ماه تابستان: گرما هنوز هست، ولی سایه‌ها بلندتر می‌شوند و سال تحصیلی و کارها به پیشواز پاییز می‌روند. برج فلکی‌اش سنبله (خوشه؛ دوشیزه) است؛ در افغانستان هم همین ماه را سنبله می‌نامند. این‌که چرا شش ماه اول سال ۳۱ روزه‌اند و سال کبیسه چطور حساب می‌شود را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%B3%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA\">تقویم شمسی چیست؟ پیشینه، ماه‌ها و قاعدهٔ سال کبیسه\u003C\u002Fa> توضیح داده‌ایم.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>ویژگی\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>شهریور در یک نگاه\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ماه چندم سال\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ششم\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>روزهای ماه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>۳۱ روز (روزهای ۱۵۶ تا ۱۸۶ سال)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>فصل\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تابستان (واپسین ماه)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>برج فلکی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>سنبله (خوشه)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>روز همنام\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>روز چهارم (شهریورروز)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>جشن ماه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>شهریورگان، ۴ شهریور\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2 id=\"heading-4\">شهریورگان، روز پزشک و روز داروساز\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>مهم‌ترین چیزهای این ماه، سه‌تاست و هر سه را فقط نام می‌بریم: جشن شهریورگان در چهارم شهریور، که جشن هم‌نامی روز و ماه است؛ روز پزشک در یکم شهریور، به یاد ابوعلی سینا؛ و روز داروساز در پنجم شهریور، به یاد زکریای رازی. فهرست کامل مناسبت‌های سال را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%87%D8%A7-1405\">تقویم مناسبت‌های سال\u003C\u002Fa> ببین؛ این پست شناسنامهٔ خودِ ماه است، نه فهرست مناسبت‌ها.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-5\">پرسش‌های کوتاه دربارهٔ شهریور\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>ماه شهریور چند روز است؟\u003C\u002Fstrong>\n۳۱ روز؛ هر شش ماه اول سال ۳۱ روزه‌اند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>شهریور چندمین ماه سال است؟\u003C\u002Fstrong>\nششمین و واپسین ماه تابستان.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>شهریور چه برجی است؟\u003C\u002Fstrong>\nبرج سنبله (خوشه)، ششمین برج فلکی.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>\u003Cstrong>یادت بمونه:\u003C\u002Fstrong> شهریور یعنی کشورِ برگزیده؛ «شهر» اولش همان کشور است.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>دو ماه اول تابستان را هم ببین: \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1\">معنی ماه تیر؛ از تیشتر تا تیرگان\u003C\u002Fa> و \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF\">معنی ماه مرداد؛ امرداد، ماه بی‌مرگی\u003C\u002Fa>. از مهر به بعد، پاییز شروع می‌شود و قصهٔ نام‌ها ادامه دارد.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-6\">منابع\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>لغت‌نامهٔ دهخدا و فرهنگ معین، سرواژهٔ «شهریور». \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fabadis.ir\u002Ffatofa\u002F%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fabadis.ir\u002Ffatofa\u002Fشهریور\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Panaino, Antonio (1990). CALENDARS i. Pre-Islamic calendars. \u003Cem>Encyclopaedia Iranica\u003C\u002Fem>, Vol. IV, Fasc. 6-7, pp. 658-677. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Fcalendars\u002Fcalendars-i-pre-islamic-calendars\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Fcalendars\u002Fcalendars-i-pre-islamic-calendars\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n","2026-10-04T17:03:18+00:00",{"title":34,"description":35,"canonical":36,"og_image":25},"ماه شهریور؛ نام، پیشینه و شهریورگان","معنی ماه شهریور چیست؟ از خشتره ویریه به معنی شهریاری برگزیده و نگهبانی فلزات تا جشن شهریورگان، روز پزشک و جای شهریور در سال.","https:\u002F\u002Fyadetbemoone.ir\u002Fblog\u002Fماه-شهریور",[38,42,45,48,51,54],{"level":39,"id":40,"text":41},2,"heading-1","شهریور یعنی چه؟",{"level":39,"id":43,"text":44},"heading-2","شهریور نگهبان چه بود؟",{"level":39,"id":46,"text":47},"heading-3","شهریور در سال کجا می‌ایستد؟",{"level":39,"id":49,"text":50},"heading-4","شهریورگان، روز پزشک و روز داروساز",{"level":39,"id":52,"text":53},"heading-5","پرسش‌های کوتاه دربارهٔ شهریور",{"level":39,"id":55,"text":56},"heading-6","منابع",[58,68,76],{"slug":59,"title":60,"excerpt":61,"category":62,"tags":63,"author_name":20,"published_at":65,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-آذر","ماه آذر؛ ماه آتش و شب یلدا","آذر نهمین ماه سال و واپسین ماه پاییز است و نامش یعنی «آتش»؛ نامی که از اوستا تا امروز رسیده است. این‌جا می‌خوانی آذر یعنی چه، در سال کجا می‌ایستد و با آذر جشن و شب یلدا چه نسبتی دارد.",{"slug":9,"name":10},[64],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:35:23+00:00",5,"۵",{"slug":69,"title":70,"excerpt":71,"category":72,"tags":73,"author_name":20,"published_at":75,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-آبان","ماه آبان؛ ماه آب‌ها و جشن آبانگان","آبان هشتمین ماه سال و دومین ماه پاییز است و نامش یعنی «آب‌ها»؛ نامی که با آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها، گره خورده است. این‌جا می‌خوانی آبان یعنی چه، در سال کجا می‌ایستد و جشن آبانگان چه آیینی دارد.",{"slug":9,"name":10},[74],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:35:12+00:00",{"slug":77,"title":78,"excerpt":79,"category":80,"tags":81,"author_name":20,"published_at":83,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-مهر","ماه مهر؛ از ایزد پیمان تا جشن مهرگان","مهر هفتمین ماه سال و نخستین ماه پاییز است و نامش از ایزد پیمان و روشنایی در باورهای کهن ایرانی می‌آید. این‌جا می‌خوانی مهر یعنی چه، این ماه در سال کجا می‌ایستد و جشن مهرگان چه داستانی دارد.",{"slug":9,"name":10},[82],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:34:53+00:00",{"slug":85,"title":86},"ماه-مرداد","ماه مرداد؛ امرداد، ماه بی‌مرگی",{"slug":77,"title":78}]