[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blog-post-ماه-مرداد":3},{"post":4},{"slug":5,"title":6,"excerpt":7,"category":8,"tags":16,"author_name":20,"published_at":21,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":26,"reading_minutes_fa":27,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30,"content_html":31,"featured_image_alt":25,"updated_at":32,"seo":33,"toc":37,"related":57,"prev":84,"next":87},"ماه-مرداد","ماه مرداد؛ امرداد، ماه بی‌مرگی","مرداد پنجمین ماه سال و دومین ماه تابستان است؛ شکل درست نامش «امرداد» است، از اوستایی امرتات به معنی بی‌مرگی و جاودانگی. این‌جا می‌خوانی الف اولش کجا رفت، امرتات نگهبان چه بود و مردادگان چه جشنی است.",{"slug":9,"name":10,"path":11},"ماه-ها-و-مفاهیم-تقویمی","ماه‌ها و مفاهیم تقویمی",[12,15],{"slug":13,"name":14},"دانستنی-های-تقویم","دانستنی‌های تقویم",{"slug":9,"name":10},[17],{"slug":18,"name":19},"تقویم-شمسی","تقویم شمسی","تحریریه یادت بمونه","2026-10-04T16:34:00+00:00","۱۴۰۵\u002F۰۷\u002F۱۲","۱۲ مهر ۱۴۰۵","2026-10-04",null,3,"۳",0,"۰",false,"\u003Cp>اگر پرسیده‌ای معنی ماه مرداد چیست، جواب کوتاه این است: صورت درست و کهن نامش «امرداد» است و امرداد یعنی بی‌مرگی و جاودانگی [۱]. مرداد پنجمین ماه سال و دومین ماه تابستان است؛ ماهی ۳۱ روزه با برج اسد (شیر).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-1\">امرداد یعنی چه؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>نام ماه در اوستا «امرتات» است و از سه پاره ساخته شده: «اَ» که پیشوند نفی است (همان «نا» و «بی» خودمان)، ریشه‌ای به معنی مردن، و پسوند «تات»؛ همان پسوندی که در «خرداد» هم هست [۱]. روی هم یعنی نمردنی و جاودان [۱]. صورت «امرداد» شکل درست نام است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>پس تکلیف آن بحث همیشگی روشن است: دهخدا یادآوری می‌کند که باید «امرداد» باشد با ادات نفی، نه «مرداد» که معنی برخلاف آن را می‌دهد [۱]. با این حال، صورت رسمی تقویم و زبان مردم امروز همان «مرداد» است. این را بدان، ولی وسواسش را نگیر؛ هر دو را همه می‌فهمند.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-2\">امرتات که بود و نگهبان چه بود؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>امرداد در آیین زرتشتی یکی از امشاسپندان است؛ امشاسپند یعنی از مقدس‌ترین ایزدان این آیین، نزدیک‌ترین‌ها به اهورامزدا. امرداد نمایندهٔ بی‌مرگی و جاودانگی و ذات زوال‌ناپذیر اوست و در جهان خاکی، نگهبانی گیاهان و رستنی‌ها به او سپرده شده است [۱]. گویی جاودانگی را در چیزی دیده‌اند که هر بهار از نو برمی‌گردد: گیاه. نامش هم روز هفتم هر ماه است و هم ماه پنجم هر سال [۱].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در تقویم زرتشتی، روزها و ماه‌ها نام ایزدان را داشتند و هر وقت نام روز با نام ماه یکی می‌شد، آن روز جشن همان ایزد بود [۲]. روز هفتم هر ماه «امرداد» نام داشت؛ پس هفتم مردادماه، یعنی امردادروز از ماه امرداد، جشن مردادگان است. جدول کامل نام روزها را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86\">تقویم ایران باستان؛ ماه‌ها، روزها و سال‌شماری پیش از اسلام\u003C\u002Fa> ببین.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-3\">مرداد در سال کجا می‌ایستد؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>مرداد ماه پنجم سال است؛ از روز ۱۲۵ تا روز ۱۵۵ سال. دومین ماه تابستان و معمولاً گرم‌ترین بخش سال. برج فلکی‌اش اسد (شیر) است؛ از همین‌جاست که شیر را نماد مرداد می‌دانند. این‌که چرا شش ماه اول سال ۳۱ روزه‌اند را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%B3%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA\">تقویم شمسی چیست؟ پیشینه، ماه‌ها و قاعدهٔ سال کبیسه\u003C\u002Fa> توضیح داده‌ایم.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>ویژگی\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مرداد در یک نگاه\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ماه چندم سال\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پنجم\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>روزهای ماه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>۳۱ روز (روزهای ۱۲۵ تا ۱۵۵ سال)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>فصل\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تابستان (دومین ماه)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>برج فلکی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>اسد (شیر)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>روز همنام\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>روز هفتم (امردادروز)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>جشن ماه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مردادگان، ۷ مرداد\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2 id=\"heading-4\">مردادگان و چلهٔ تابستان\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>مهم‌ترین چیزی که مرداد با خودش دارد، جشن مردادگان در هفتم مرداد است؛ جشن هم‌نامی روز و ماه، که زرتشتیان آن را گرامی می‌دارند. به میانهٔ تابستان هم در باور عامیانه چلهٔ تابستان می‌گویند، قرینهٔ همان چلهٔ زمستان که بهتر می‌شناسی؛ بلندترین روز سال همان اول تابستان است و چله، میانهٔ همین مسیر گرم است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>مناسبت‌های رسمی مردادماه را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%87%D8%A7-1405\">تقویم مناسبت‌های سال\u003C\u002Fa> ببین؛ این پست شناسنامهٔ خودِ ماه است، نه فهرست مناسبت‌ها.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-5\">پرسش‌های کوتاه دربارهٔ مرداد\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>ماه مرداد چند روز است؟\u003C\u002Fstrong>\n۳۱ روز؛ هر شش ماه اول سال ۳۱ روزه‌اند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>امرداد درست است یا مرداد؟\u003C\u002Fstrong>\nصورت کهن و درست «امرداد» است (یعنی بی‌مرگی)، ولی صورت رسمی تقویم و زبان مردم امروز «مرداد» است [۱].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>مرداد چه برجی است؟\u003C\u002Fstrong>\nبرج اسد (شیر)، پنجمین برج فلکی؛ در افغانستان همین ماه را اسد می‌نامند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>\u003Cstrong>یادت بمونه:\u003C\u002Fstrong> مرداد یعنی بی‌مرگی، نه مرگ؛ آن «الف» اول، خودشِ معناست.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>ماه قبل، \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1\">معنی ماه تیر؛ از تیشتر تا تیرگان\u003C\u002Fa> بود؛ ماه ایزد باران و جشن تیرگان. ماه بعد، \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1\">معنی ماه شهریور؛ شهریاری برگزیده\u003C\u002Fa> است؛ واپسین ماه تابستان با نامی به معنی «شهریاری برگزیده».\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-6\">منابع\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>لغت‌نامهٔ دهخدا و فرهنگ معین، سرواژهٔ «امرداد». \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fabadis.ir\u002Ffatofa\u002F%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fabadis.ir\u002Ffatofa\u002Fامرداد\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Panaino, Antonio (1990). CALENDARS i. Pre-Islamic calendars. \u003Cem>Encyclopaedia Iranica\u003C\u002Fem>, Vol. IV, Fasc. 6-7, pp. 658-677. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Fcalendars\u002Fcalendars-i-pre-islamic-calendars\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Fcalendars\u002Fcalendars-i-pre-islamic-calendars\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n","2026-10-04T17:03:17+00:00",{"title":34,"description":35,"canonical":36,"og_image":25},"ماه مرداد؛ امرداد یعنی بی‌مرگی","معنی ماه مرداد چیست؟ امرداد درست است یا مرداد؟ از امرتات به معنی بی‌مرگی و نگهبانی گیاهان تا جشن مردادگان و جای مرداد در تابستان.","https:\u002F\u002Fyadetbemoone.ir\u002Fblog\u002Fماه-مرداد",[38,42,45,48,51,54],{"level":39,"id":40,"text":41},2,"heading-1","امرداد یعنی چه؟",{"level":39,"id":43,"text":44},"heading-2","امرتات که بود و نگهبان چه بود؟",{"level":39,"id":46,"text":47},"heading-3","مرداد در سال کجا می‌ایستد؟",{"level":39,"id":49,"text":50},"heading-4","مردادگان و چلهٔ تابستان",{"level":39,"id":52,"text":53},"heading-5","پرسش‌های کوتاه دربارهٔ مرداد",{"level":39,"id":55,"text":56},"heading-6","منابع",[58,68,76],{"slug":59,"title":60,"excerpt":61,"category":62,"tags":63,"author_name":20,"published_at":65,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-آذر","ماه آذر؛ ماه آتش و شب یلدا","آذر نهمین ماه سال و واپسین ماه پاییز است و نامش یعنی «آتش»؛ نامی که از اوستا تا امروز رسیده است. این‌جا می‌خوانی آذر یعنی چه، در سال کجا می‌ایستد و با آذر جشن و شب یلدا چه نسبتی دارد.",{"slug":9,"name":10},[64],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:35:23+00:00",5,"۵",{"slug":69,"title":70,"excerpt":71,"category":72,"tags":73,"author_name":20,"published_at":75,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-آبان","ماه آبان؛ ماه آب‌ها و جشن آبانگان","آبان هشتمین ماه سال و دومین ماه پاییز است و نامش یعنی «آب‌ها»؛ نامی که با آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها، گره خورده است. این‌جا می‌خوانی آبان یعنی چه، در سال کجا می‌ایستد و جشن آبانگان چه آیینی دارد.",{"slug":9,"name":10},[74],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:35:12+00:00",{"slug":77,"title":78,"excerpt":79,"category":80,"tags":81,"author_name":20,"published_at":83,"jalali_date":22,"jalali_long":23,"gregorian_date":24,"featured_image_url":25,"reading_minutes":66,"reading_minutes_fa":67,"comments_count":28,"comments_count_fa":29,"is_featured":30},"ماه-مهر","ماه مهر؛ از ایزد پیمان تا جشن مهرگان","مهر هفتمین ماه سال و نخستین ماه پاییز است و نامش از ایزد پیمان و روشنایی در باورهای کهن ایرانی می‌آید. این‌جا می‌خوانی مهر یعنی چه، این ماه در سال کجا می‌ایستد و جشن مهرگان چه داستانی دارد.",{"slug":9,"name":10},[82],{"slug":18,"name":19},"2026-10-04T16:34:53+00:00",{"slug":85,"title":86},"ماه-تیر","ماه تیر؛ از تیشتر ایزد باران تا تیرگان",{"slug":88,"title":89},"ماه-شهریور","ماه شهریور؛ شهریاری برگزیده"]