[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blog-post-هالووین-چیست":3},{"post":4},{"slug":5,"title":6,"excerpt":7,"category":8,"tags":16,"author_name":17,"published_at":18,"jalali_date":19,"jalali_long":20,"gregorian_date":21,"featured_image_url":22,"reading_minutes":23,"reading_minutes_fa":24,"comments_count":25,"comments_count_fa":26,"is_featured":27,"content_html":28,"featured_image_alt":22,"updated_at":18,"seo":29,"toc":33,"related":65,"prev":103,"next":106},"هالووین-چیست","هالووین چیست؟ از جشن پایان تابستان سلتی‌ها تا جشن کدو امروز","هالووین چیست و از کجا آمده؟ سه لایه را از هم جدا می‌کنیم: جشن پایان تابستانِ سلتی‌ها به نام سم‌هین، شبِ همهٔ قدیسان در تقویم مسیحی، و شکل تجاریِ آمریکاییِ قرن بیستم. می‌گوییم امروز این شب را چطور جشن می‌گیرند، از کجا به ایران آمد و اینجا چه شکلی پیدا کرده است.",{"slug":9,"name":10,"path":11},"جشن-ها-و-فستیوال-های-جهان","جشن‌ها و فستیوال‌های جهان",[12,15],{"slug":13,"name":14},"جشن-ها-و-فرهنگ-های-جهان","جشن‌ها و فرهنگ‌های جهان",{"slug":9,"name":10},[],"تحریریه یادت بمونه","2026-10-20T10:53:51+00:00","۱۴۰۵\u002F۰۷\u002F۲۸","۲۸ مهر ۱۴۰۵","2026-10-20",null,16,"۱۶",0,"۰",false,"\u003Cp>هالووین چیست؟ جشنی که هر سال ۳۱ اکتبر برگزار می‌شود و امسال شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ است. سه لایه روی هم دارد: جشن پایان تابستانِ سلتی‌ها به نام سم‌هین، شبِ پیش از روز «همهٔ قدیسان» در تقویم مسیحی، و شکل تجاری و کودکانه‌ای که در آمریکای قرن بیستم ساخته شد. بیشتر چیزهایی که هالووینی به نظر می‌رسند، از لایهٔ سوم آمده‌اند. ابتدا کمی تاریخچه‌اش را بدانیم و بعد به سراغ نماد‌ها برویم. چند ایده نیز برای برگزاری جشن هالووین برای شما آماده کردیم.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-1\">هالووین چیست و اسمش از کجا آمده؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>تاریخش ثابت است: ۳۱ اکتبر. امسال شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ است و در سال‌هایی که یکی از دو تقویم کبیسه می‌شود، ممکن است یک روز جابه‌جا شود؛ چرایش را در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA\">تقویم میلادی چیست\u003C\u002Fa> توضیح داده‌ایم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نامش از «شبِ همهٔ قدیسان» (All Hallows’ Eve) آمده، یعنی شبِ پیش از جشن همهٔ قدیسان [۴]. بریتانیکا هالووین را جشنی می‌خواند که ریشه‌های کهن‌پرستی، ریشه‌های مسیحی و رسوم دنیویِ خودش را با هم دارد [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>سه لایه را جدا نگه داریم، چون بیشتر گره‌هایی که آدم‌ها به هالووین می‌زنند — از «ریشهٔ بت‌پرستی» تا «فقط یک شادی تجاری» — از قاطی‌کردن همین سه لایه می‌آید:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>سم‌هین\u003C\u002Fstrong>: جشن پایان تابستان در فرهنگ کهن کلتی، آن‌جا که باور بود ارواح به خانه‌های زندگان برمی‌گردند.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>شبِ همهٔ قدیسان\u003C\u002Fstrong>: ۳۱ اکتبر، شبِ پیش از ۱ نوامبر؛ دو روز بعد، ۲ نوامبر، روز همهٔ ارواح است.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>هالووینِ آمریکایی\u003C\u002Fstrong>: جشنِ کودکانه و تجاریِ قرن بیستم، با کدو، لباس ترسناک و «تریک‌اور‌تریت».\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"heading-2\">لایهٔ اول: سم‌هین، پایان تابستان\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>سم‌هین (Samhain) جشن پایان تابستان و آغاز زمستان در دین کهن کلتی بود. بریتانیکا می‌نویسد در ایرلندِ کهن، این روز زمان گردآوری زمستان بود و در برابر جشنِ آغاز تابستان در ۱ مه قرار می‌گرفت [۲]. در این شب باور بود که ارواح به جهان زندگان می‌آیند و مردگان به خانه‌هایشان برمی‌گردند [۲]. آتش‌های بزرگ برپا می‌کردند و چهره‌هایشان را می‌پوشاندند تا ارواح آن‌ها را نشناسند [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در فارسی این جشن را گاهی «سامهین» یا «سومهین» هم می‌نویسند [۱۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اما یک نکتهٔ مهم را باید صادقانه گفت: تصویری که در ذهن داریم — یک «سال نوی کهنِ کلتی» با آتش و ارواح — خودش ساختهٔ پژوهشگران سدهٔ نوزدهم است. رونالد هاتن، تاریخ‌دانی که سال‌ها روی همین موضوع کار کرده، می‌نویسد استدلالِ «سال نوی پیش از مسیحیت» و «جشن مردگان در آن فصل» کارِ دو پژوهشگر نامدارِ سدهٔ نوزدهم بود و از آن پس چیزِ اساسی به آن اضافه نشده است [۱].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>هاتن می‌افزاید شواهدِ سال نو «کاملاً غیرمستقیم، حدسی و غیرقاطع» است و شواهدِ جشن مردگان در آن فصل «تقریباً وجود ندارد» [۱]. یعنی نامِ سم‌هین در متون کهن ایرلندی هست، اما آن تصویرِ «سال نوی کهنِ کلتی» بازسازیِ پژوهشگران است، نه گزارشِ یک متن. به همین دلیل هاتن می‌گوید این نظریه را نه می‌شود رد کرد و احتمالاً هرگز هم نمی‌شود [۱].\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-3\">لایهٔ دوم: شبِ همهٔ قدیسان\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>در تقویم مسیحی، شبِ ۳۱ اکتبر از سه‌روزه‌ای به نام Allhallowtide آغاز می‌شود که به یاد مردگان است: شب هالووین، روز همهٔ قدیسان در ۱ نوامبر و روز همهٔ ارواح در ۲ نوامبر [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ریشهٔ این جشن‌ها روشن‌تر از سم‌هین است. پاپ بونیفاس چهارم در سال ۶۰۹ میلادی پانتئونِ روم را به کلیسایی به نام مریم و همهٔ شهدا وقف کرد و جشنِ همهٔ شهدا بر ۱۳ مه بنیان گذاشته شد [۳]. نخستین سندِ تاریخِ ۱ نوامبر در روزگار پاپ گریگوری سوم پیدا می‌شود، پاپی که میان ۷۳۱ تا ۷۴۱ میلادی می‌زیست و در ۱ نوامبر نیایشگاهی به نام همهٔ قدیسان در واتیکان وقف کرد [۳]. آلکوین هم در سال ۸۰۰ میلادی این روز را در ۱ نوامبر نگه داشت و در تقویم انگلیسی سدهٔ نهم هم آمده است [۳]. روز ۲ نوامبر کمی بعد به روز همهٔ ارواح اختصاص یافت، یعنی روزی برای دعا برای روحانیان درگذشته [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>حالا پرسشی که همه دارند: آیا کلیسا عمداً سم‌هین را حذف کرد و جایش روز همهٔ قدیسان را گذاشت؟ پاسخِ محتاطانه این است که سندی برای چنین نیتی پیدا نشده است. هاتن می‌نویسد فرضیهٔ فریزر — اینکه کلیسا خواسته جشنِ کهنِ مردگان را سرکوب کند — هرگز سندِ عینی نداشت؛ هیچ گزارشِ میانه‌ای از کشیشان نمانده که کوشیده باشند با بنیاد نهادن روز همهٔ قدیسان چنین جشنی را از میان بردارند [۱]. بریتانیکا هم می‌نویسد برخی پژوهشگران، از جمله جیمز فریزر، چنین نسبتی را ادعا کرده‌اند، اما جشن‌های مسیحیِ یاد مردگان در سدهٔ نهم کاملاً مستقل از سم‌هین بنیان گذاشته شدند [۲].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>تا پایان سدهٔ میانه، روز دنیوی و روز مقدسِ شب هالووین و روز همهٔ قدیسان یکی شد. اصلاح دین، جشن دینی را میان پروتستان‌ها از میان برداشت، ولی در بریتانیا هالووین به شکل دنیوی ادامه یافت [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-4\">کدو، گربهٔ سیاه و خفاش: نمادها از کجا آمدند؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>کدو.\u003C\u002Fstrong> در ایرلند و دیگر کشورهای کلتی، چراغ از سبزیجات ساخته می‌شد: شلغم، و گاهی سیب‌زمینی و چغندر. در سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم، تراشیدن شلغم رایج بود و نه کدو [۸]. وقتی این رسم به آمریکا رسید، کدو جای شلغم را گرفت چون در آمریکا فراوان بود [۸]. بریتانیکا می‌نویسد این چراغ‌های سبزیجاتی را گاهی بازماندهٔ سم‌هین می‌دانند و گاهی بازماندهٔ روز همهٔ قدیسان یا شب گای فاکس، یعنی ۵ نوامبر [۲].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>جکِ سخیم (Stingy Jack).\u003C\u002Fstrong> این داستان در روایت‌های عامیانه نقل می‌شود: جک با شیطان معامله کرد و وقتی مرد، نه بهشت راهش نداد و نه دوزخ، پس چراغی از شلغمِ کنده‌شده با اخگار شیطان در دست می‌چرخید تا شب [۵]. کتابخانهٔ کنگره این را صریحاً «افسانه‌ای که گفته می‌شود» می‌خواند، نه تاریخ. موزهٔ ملی ایرلند — کانتری‌لایف در مجموعه‌اش یک قالبِ گچی از «شلغمِ اروح» دارد؛ رکوردِ اصلی‌اش از دونگال است و یک معلمِ روستایی آن را در ۱۹۴۳ بخشید، چون کسی دیگر در آن روستا چنین چراغی نمی‌ساخت [۸].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>داستانِ «هنرمندِ گرسنه».\u003C\u002Fstrong> در بازنشرهای عامیانهٔ آمریکایی و ایرلندی روایتی تکرار می‌شود که در سال‌های قحط، ایرلندی‌هایی که کدو نداشتند، سبزیجات را می‌تراشیدند تا ارواح را بترساند. این روایت در منابع موزه‌ای و دانشگاهی‌ای که بررسی کردیم سندی ندارد و باید داستان خوانده شود. آنچه مستند است، این است که قحطِ بزرگِ ایرلند حدود یک میلیون کشته و حدود دو میلیون مهاجر داشت [۹] و همین مهاجرتان بودند که رسمِ چراغِ سبزیجاتی را به آمریکا بردند [۶].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>گربهٔ سیاه.\u003C\u002Fstrong> از سدهٔ میانه گربه‌های سیاه نماد شیطان شمرده می‌شدند و جادوگرانِ متهم به همراه گربه، به‌ویژه گربهٔ سیاه، دیده می‌شدند؛ از همین‌جا بود که گربه به همنشینِ جادوگر بدل شد [۵]. این باور و افسانه است، نه تاریخ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>خفاش.\u003C\u002Fstrong> آتش‌های بزرگ سم‌هین حشره جذب می‌کرد و خفاش‌ها را هم به دنبال خود می‌کشاند، و افسانهٔ میانه‌ای خفاش را نشانهٔ مرگ می‌دانست [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>سیاه و نارنجی.\u003C\u002Fstrong> سیاه برای «مرگِ تابستان» و نارنجی برای برداشتِ پاییز [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>گوش دادن سیب در آب.\u003C\u002Fstrong> این بازی ریشه در جشن رومیِ پومونا، ایزدبانوی میوه و درخت، دارد؛ رومی‌ها در ۴۳ میلادی بریتیا را گرفتند و رسم‌های رومی با سم‌هین درآمیخت [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-5\">کی شد جشنِ کودکان؟ هالووینِ آمریکایی چطور ساخته شد\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>استعمارگران نخستینِ آمریکا جشن هالووین را تا حد زیادی ممنوع کردند و در دههٔ ۱۸۰۰ جشن‌هایی پدید آمد که عناصر هالووین را در خود جای دادند [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نقطهٔ عطف، مهاجرت بود: هالووین از دههٔ ۱۸۴۰ و با موجِ بزرگِ ایرلندی‌ها و اسکاتلندی‌ها در آمریکا جا افتاد [۶] و در سدهٔ بیستم به یکی از مهم‌ترین تعطیلات آمریکا تبدیل شد، به‌ویژه برای کودکان [۴]. بعد سرعت گرفت: عبارت «تریک‌اور‌تریت» تازه در دههٔ ۱۹۲۰ سر زد و در آمریکا پس از جنگ جهانی دوم، وقتی سهمیه‌بندیِ شکر تمام شد، به‌سرعت رواج کرد [۶].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>کتابخانهٔ کنگره، ریشه‌های این رسم را سه نظریه می‌داند: گذاشتن خوراک برای آرام کردن ارواح در سم‌هین؛ «گویزینگ» اسکاتلندی که ثنا برای مردگان را با نغمه و شوخی جایگزین کرد؛ و «بِلس‌نیکلینگ» آلمانی-آمریکایی که کودکان مبدل می‌شدند و اگر کسی نمی‌توانست بشناسدشان، خوراکی می‌گرفتند [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>خوراکی هم عوض شد. تا میانهٔ سدهٔ بیستم چیزی که کودکان می‌گرفتند لزوماً شکلات نبود؛ میوه، آجیل، سکه و اسباب‌بازی هم داده می‌شد. صنعتِ شکلات، شکلات‌های تک‌نفرهٔ بسته‌بندی شده را تبلیغ کرد و شکلات از دههٔ ۱۹۷۰ و با نگرانیِ والدین از خوراکی‌های بدون پوشش، تبدیل به چیزی شد که داده می‌شد [۵]. در دههٔ ۱۹۵۰ «تریک‌اور‌تریت» برای گرفتن شکلات به یکی از محبوب‌ترین کارهای هالووین تبدیل شد و امروز هالووین یکی از بزرگ‌ترین مناسبت‌های فروش شکلات در آمریکاست [۴].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>و صنعت هم وارد شد: شرکت‌های غذایی مثل Beatrice Foods، Borden و National Biscuit و حتی Philip Morris وارد بازار شدند؛ سودِ شکلات و لباسِ هالووین در ۱۹۶۵ به ۳۰۰ میلیون دلار رسید و بالاتر رفت [۷]. اگر می‌خواهید رقم واقعی را بدانید، با توجه به نرخ تورم در ۷۰ سال گذشته، این مقدار بیشتر از ۳ میلیارد دلار می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>پس آن هالووینی که امروز می‌بینیم، جشنِ آمریکاییِ سدهٔ بیستم است که روی دو لایهٔ کهن‌تر سوار شده: رسم‌های ایرلندی و اسکاتلندی، و سه روزِ مسیحیِ یادِ مردگان.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-6\">هالووین امروز چطور جشن گرفته می‌شود؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>امروز هالووین بیشتر از آنکه جشن باشد، یک شبِ سرگرمی است: شوخی، مهمانی، لباس مبدل و «تریک‌اور‌تریت» [۴]. خانه‌ها با کدوی چراغ‌دار و شمع آراسته می‌شوند، بچه‌ها شب درِ خانه‌ها را می‌زنند و به جای «تریک» خوراکی می‌خواهند، و بزرگ‌ترها هم گریم‌های مختلف انجام می‌دهند و لباس مبدل می‌پوشند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>شب که می‌شود، بچه‌ها دسته‌دسته بیرون می‌زنند. درِ خانه را می‌زنند، صبر می‌کنند تا باز شود و جلوی در می‌ایستند تا خوراکی بگیرند. خانه‌ای که تاریک است یعنی کسی نیست و باید رد شد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«تریک» همان نیمهٔ تاریکِ این رسم است و ریشه‌اش واقعی است. آن سال‌ها شوخیِ بی‌خطر نبود: بچه‌ها راه را با طناب می‌بستند و پنجره‌ها را صابون می‌کشیدند [۷]. از دههٔ ۱۹۲۰ شیطنت میان بچه‌های آمریکایی دوباره باب گرفت [۶]. بزرگ‌ترها هم تصمیم گرفتند به‌جای جنگیدن با آن شیطنت، خوراکی آماده داشته باشند تا دستِ بچه‌ها خالی نماند [۶]. برای همین است که امروز خوراکی جوابِ خودکارِ شب است و شوخی فقط نقشِ نمکِ ماجرا را دارد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>خانه هم برای این شب آماده می‌شود. کدو را می‌تراشند، تکه‌ای شمع داخلش می‌گذارند و روی پله می‌گذارند؛ از دور شبیه سرِ روشنی است که دهانش سیاه است، و همان تصویر سال‌ها آمریکایی‌ها را می‌ترساند [۷]. در روزگارانِ قدیم به جای شمع، آتش‌های بزرگی می‌گرفتند که راهِ روح‌ها را روشن می‌کردند؛ امروز شمع جای آن آتش‌ها را گرفته است [۵]. بقیهٔ تزئین ساده‌تر است: تارِ عنکبوتِ مصنوعی، شمع‌هایی در پنجره‌ها، شبحِ چوبی آویخانده به در، و چراغِ جلوی خانه که تا آخرِ شب روشن می‌ماند تا بچه‌ها راهشان را گم نکنند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>لباس مبدل تقریباً همه‌چیزِ ماجراست، اما کارِ اصلی را گریم انجام می‌دهد. اصلِ رسم ساده است: باید شناخته نشوی. ریشه‌اش همان پوششِ قدیمی است؛ سلت‌ها در سم‌هین نقاب می‌گرفتند تا ارواح آن‌ها را نشناسند [۵]. حالا لباس‌ها انبوه و آماده‌اند [۶]، اما صورت هنوز کارِ خودش را می‌کند: پارچه بدن را عوض می‌کند، صورت را نه. یک ملحفه تا وقتی چشمِ سیاه و دهانِ گشاده نداشته باشد، روح نیست. در ایران هم همین‌طور است: در گزارش‌های تصویری از این جشن، چهره‌آرایی و لباس مبدل پررنگ‌ترین چیزی است که دیده می‌شود [۱۳].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>خوراکی، جوابِ خودکارِ شب است: بچه با یک کیسهٔ پُر برمی‌گردد و همه را روی میزِ آشپزخانه خالی می‌کند. اینکه جواب همیشه شیرینی باشد، عادتِ تازه‌ای است؛ تا نیمهٔ سدهٔ بیستم، میوه و آجیل و حتی سکه و اسباب‌بازی هم داده می‌شد [۵]. چیزی که همه‌چیز را عوض کرد، بسته‌بندی بود: از دههٔ ۱۹۷۰ و با نگرانیِ والدین از خوراکی‌های بی‌پوشش، شیرینیِ جدا و بسته‌بندی‌شده جای همه چیز را گرفت و از آن به بعد، خانه‌ای که شیرینی نداشت، درش را باز نمی‌کرد [۵]. اگر دوست داری بدانی شبِ هالووینِ یک نسلِ قبل چه طعمی داشت، سراغِ سیبِ شکری‌پوش و ذرتِ قندی برو: سیبِ شکری‌پوش از اوایلِ سدهٔ بیستم خوراکیِ محبوبِ هالووین بود و تا دههٔ ۱۹۷۰ جای خود را نگه داشت [۵]. ذرتِ قندی هم اول برای پاییز ساخته شده بود و در دههٔ ۱۹۵۰، با رواجِ «تریک‌اور‌تریت»، رسماً خوراکیِ این شب شد [۵].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>شب فقط مالِ بچه‌ها نیست. بزرگ‌ترها هم لباس مبدل می‌پوشند و مهمانی می‌گیرند؛ در این مهمانی‌ها بازی‌های قدیمی هم هست، مثل گوش‌دادنِ سیب در آب که سال‌ها بخشِ ثابتِ مهمانی‌های هالووین بود [۵]. سمتِ صفحه هم شبِ خودش را دارد: ویژه‌های تلویزیونیِ هالووینی، همان چیزی است که این شب را در خانه نگه می‌دارد [۶]. و خیلی‌ها هم این شب یک فیلم ترسناک می‌گذارند و تا آخرش بیدار می‌مانند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>حالا خودِ شب هم جزئیاتِ کوچکی دارد که همه می‌دانند و کمتر کسی می‌گوید. کیسهٔ شیرینی از قبل کنارِ در آماده است و چراغِ جلوی خانه روشن می‌ماند. بچه که برمی‌گردد، همه را روی میز خالی می‌کند و شیرینی‌های خوبش را جدا می‌کند. یکی از بزرگ‌ترها از پنجرهٔ اتاقِ بالا پایین را نگاه می‌کند که بچه‌ها سالم برگشته‌اند. و خیلی‌ها تا صبح نمی‌فهمند شب چه گذشته، چون خوابشان برده بود.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-7\">هالووین در ایران از کجا آمد و چه شکلی گرفته؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>نخستین نشانه‌های شروع این جشن در دههٔ ۱۳۹۰ میان ایرانیانی دیده شد که در آمریکا و کانادا زندگی می‌کردند: بی‌بی‌سی فارسی در آبان ۱۳۹۰ از جشن هالووین ایرانیان در ایالت ویرجینیا خبر داد [۱۱]، و چند سال بعد نوشت که در تورنتو این جشن «به روال چند سال اخیر» با حضور پررنگ ایرانیان برگزار می‌شود و با افزایش مهاجران ایرانی، هر سال شرکت‌کننده‌های ایرانی‌اش بیشتر می‌شود [۱۵]. گزارش بی‌بی‌سی فارسی از جشن سال ۲۰۲۵ هم از همین حضور پررنگ می‌نویسد [۱۶].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>آنچه در ایران جالب است، شکلی است که این شب اینجا گرفته است. تا آبان ۱۳۹۵، خبرگزاری میزان نوشت که این مراسم «چند سالی است در میان برخی اقشار رواج پیدا کرده» و از برگزاری هالووین در برخی مدارس شهر تهران نیز خبر داد [۱۲]. همان گزارش، بومی‌شدنِ کوچکِ این شب را نشان می‌دهد: کودکان با کاسه و قاشق درِ خانه‌ها می‌رفتند و با زدن قاشق بر کاسه، صاحب‌خانه را مطلع می‌کردند، و خانه‌ها آجیل و آبنبات در کاسهٔ آن‌ها می‌ریختند [۱۲]. یعنی «تریک‌اور‌تریت» اینجا با همان زبانِ قاشق‌زنیِ چهارشنبه‌سوری حرف می‌زند. بزرگ‌ترها هم کدوها را می‌تراشیدند و به آن شکل و شمایل متفاوت می‌دادند تا «ترس را با لبخند» همراه کنند [۱۲].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>امروز این جشن از خانه بیرون آمده و وارد فضای خرید و تفریح شده است. در آبان ۱۴۰۴، فروشگاه‌های تهران ماسک و لباس و لوازم مخصوص هالووین عرضه می‌کردند، قنادی‌ها کیک و شیرینی با تزئیناتِ ویژهٔ این جشن می‌فروختند و میوه‌فروشی‌ها کدوی تزئین‌شده برای همان شب آماده می‌کردند [۱۴]. دویچه‌وله فارسی هم در گزارش تصویری‌اش نوشت که این جشن «در سال‌های اخیر به ایران نیز راه یافته است» [۱۳].\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>یک تصادبِ تقویمی جالب هم اینجا افتاده است: شبِ هالووین ۹ آبان ۱۴۰۵ است و ۱۰ آبان «روز آبان» و جشنِ آبانگان. دهمین روزِ ماه آبان در تقویم زرتشتی نام‌روزِ آب‌ها و جشنِ آناهیتا بود؛ زرتشتیان به رود و دریاچه و دریا می‌رفتند، دعا می‌خواندند و به آب پیشکش می‌دادند [۱۰]. یعنی در تقویم ایران، شبِ کدو و ماسک و ارواح، درست به شبِ آب و نیایش می‌رسد. دربارهٔ خودِ آبان در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86\">ماه آبان\u003C\u002Fa> بیشتر نوشته‌ایم.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-8\">ادعاها یک‌جا\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>ادعا\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>وضعیت\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>منبع\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هالووین از جشنِ سلتیِ سم‌هین آمده\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تا حدی درست؛ اما تصویرِ «سال نوی کهنِ کلتی» ساختهٔ پژوهشگرانِ سدهٔ ۱۹ است\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۱]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>کلیسا عمداً سم‌هین را با روز همهٔ قدیسان جایگزین کرد\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>سندی برایش پیدا نشده\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۱]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>روز همهٔ قدیسان از ۱۳ مه به ۱ نوامبر منتقل شد\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۳]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>چراغِ هالووین اول از شلغم بود و در آمریکا کدو جایش را گرفت\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۲]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>«جکِ سخیم» و «هنرمندِ گرسنه» به هالووین ربط داشتند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>افسانه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۵]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>گربهٔ سیاه از سدهٔ میانه نمادِ شیطان است\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>باورِ عامیانه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۵]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>عبارتِ «تریک‌اور‌تریت» از دههٔ ۱۹۲۰ رواج یافت\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۶]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>شیرینی از دههٔ ۱۹۷۰ تنها چیزی بود که کودکان می‌گرفتند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۵]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هالووین در ایران بومی نیست و از دههٔ ۱۳۹۰ رواج یافته\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۱۱][۱۲]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>«تریک‌اور‌تریت» در ایران با کاسه و قاشق اجرا می‌شود\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مستند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>[۱۲]\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>\u003Cstrong>یادت بمونه:\u003C\u002Fstrong> هالووین یک جشن نیست، سه جشن روی هم است: سم‌هینِ سلتی، شبِ همهٔ قدیسان، و شبِ کودکانهٔ آمریکایی. این سه را از هم جدا کنی، هر «باورِ عامیانه» دربارهٔ هالووین هم جای درستِ خودش می‌نشیند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Ch2 id=\"heading-9\">اگر تو هم می‌خواهی هالووین را جشن بگیری\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>اگر دوست داری این شب را جشن بگیری، می‌توانی از این ایده‌ها استفاده کنی:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>یک کدو را خالی کن و درونش شمع بگذار.\u003C\u002Fstrong> همین کاری که خانواده‌های ایرانی می‌کنند و ترس را با لبخند همراه می‌کنند [۱۲]. می‌تونی ابتکار عمل رو بدی به کوچیک‌ترها تا روی کدو نقشه‌هایی که دوست دارند رو اجرا کنند.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>لباس مبدل بپوش و چهره‌آرایی کن.\u003C\u002Fstrong> همین بخش از جشن یکی از پررنگ‌ترین قسمت‌هایی هست که توی ایران دیده میشه. قبلش میتونی طرحی که می‌خواهی اجرا کنی رو پیدا کنی و لوازم گریم و لباس‌های مناسبش رو هم آماده کنی. راستی یادت باشه که روند همین گریم کردن، می‌تونه لذت‌بخش باشه، پس می‌تونی گریم کردن رو با بقیه انجام بدی و با هم لذت ببرین.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>یک شب خانوادگی بگذران.\u003C\u002Fstrong> شب رو زودتر به خونه بیا و سعی کن بعد از اجرای این جشن هم با هم باشید تا بهتون خوش بگذره.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>خوراکی آماده کن تا کادو بدی.\u003C\u002Fstrong> خوراکی‌هایی رو آماده کن که بقیه، مخصوصا بچه‌ها زیاد دوست داشته باشند.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>یه کار خاص انجام بده.\u003C\u002Fstrong> همیشه هم نیاز نیست کاری رو انجام بدی که بقیه انجام می‌دهند. می‌تونی کار خاص خودت رو انجام بدی تا خاطره‌انگیز تر هم بشه. به رابطه خودت با افرادی که می‌خواهی با آن‌ها جشن بگیری نگاه کن و چند تا کار خاص و عجیب که برای اون‌ها جذاب باشه رو بررسی کن.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>شوخی را از حد بیرون نبر.\u003C\u002Fstrong> این رو هم یادت باشه که «تریک» باید شوخی باشد، نه آسیب. پس اگه می‌خواهی کسی رو بترسونی، یا شوخی باهاش بکنی، مواظب باش.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>اگر تو هم هالووین را جشن می‌گیری، امیدواریم امسال شبِ خوبی باشد و در کنار بقیه عزیزان، بهت خوش بگذره.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اگر دوست دارید بدانید یک تاریخ ثابتِ میلادی مثل ۳۱ اکتبر چطور در تقویم ما می‌نشیند، \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C\">مناسبت‌های تقویم میلادی\u003C\u002Fa> همان فهرستی است که لازم داری. سازوکار خود تقویم میلادی را هم در \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002F%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA\">تقویم میلادی چیست\u003C\u002Fa> ساده توضیح داده‌ایم. بقیهٔ نوشته‌های ما دربارهٔ جشن‌های فرهنگ‌های جهان در صفحهٔ \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002Fcategory\u002F%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86\">جشن‌ها و فستیوال‌های جهان\u003C\u002Fa> جمع می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"heading-10\">منابع\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Hutton, R. (2024). The Celtic New Year and Feast of the Dead. \u003Cem>Folklore\u003C\u002Fem>, 135(1), 69–86. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1080\u002F0015587X.2023.2282282\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1080\u002F0015587X.2023.2282282\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Encyclopaedia Britannica. Samhain. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FSamhain\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FSamhain\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Encyclopaedia Britannica. All Saints' Day. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FAll-Saints-Day\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FAll-Saints-Day\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Encyclopaedia Britannica. Halloween. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FHalloween\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Ftopic\u002FHalloween\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Library of Congress (2021). The Origins of Halloween Traditions. \u003Cem>Headlines & Heroes\u003C\u002Fem>. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fblogs.loc.gov\u002Fheadlinesandheroes\u002F2021\u002F10\u002Fthe-origins-of-halloween-traditions\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fblogs.loc.gov\u002Fheadlinesandheroes\u002F2021\u002F10\u002Fthe-origins-of-halloween-traditions\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tensley, B. (2024). The Celtic Origins of Trick-or-Treating. \u003Cem>Smithsonian Magazine\u003C\u002Fem>. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fhistory\u002Fceltic-origins-trick-treating-halloween-180984916\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fhistory\u002Fceltic-origins-trick-treating-halloween-180984916\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Bannatyne, L. (2017). When Halloween Was All Tricks and No Treats. \u003Cem>Smithsonian Magazine\u003C\u002Fem>. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fhistory\u002Fwhen-halloween-was-all-tricks-no-treats-180966996\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fhistory\u002Fwhen-halloween-was-all-tricks-no-treats-180966996\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Nalewicki, J. (2021). When People Carved Turnips Instead of Pumpkins for Halloween. \u003Cem>Smithsonian Magazine\u003C\u002Fem>. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fsmart-news\u002Fwhen-people-carved-turnips-instead-of-pumpkins-for-halloween-180978922\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.smithsonianmag.com\u002Fsmart-news\u002Fwhen-people-carved-turnips-instead-of-pumpkins-for-halloween-180978922\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Encyclopaedia Britannica. Great Famine. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Fevent\u002FGreat-Famine-Irish-history\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Fevent\u002FGreat-Famine-Irish-history\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Boyce, M. (1982). ĀBĀN MĀH. \u003Cem>Encyclopaedia Iranica\u003C\u002Fem>, Vol. I, Fasc. 1, pp. 59–60. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Faban-mah\u002F\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.iranicaonline.org\u002Farticles\u002Faban-mah\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>BBC News فارسی (۱۰ نوامبر ۲۰۱۰). جشن هالووین ایرانیان در آمریکا. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farts\u002F2010\u002F11\u002F101101_l41_halloween_iranian_10\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farts\u002F2010\u002F11\u002F101101_l41_halloween_iranian_10\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>خبرگزاری میزان (۱۲ آبان ۱۳۹۵). کدو تنبل‌ها به مدارس شهر تهران راه یافتند. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.mizanonline.ir\u002Ffa\u002Fnews\u002F239956\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.mizanonline.ir\u002Ffa\u002Fnews\u002F239956\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>DW فارسی. هالووین در ایران به روایت تصویر. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.dw.com\u002Ffa-ir\u002F%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1\u002Fg-59688067\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.dw.com\u002Ffa-ir\u002Fهالووین-در-ایران-به-روایت-تصویر\u002Fg-59688067\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>برترین‌ها (۶ آبان ۱۴۰۴). هالووین در تهران؛ ارواح و کدو تنبل‌ها به خیابان‌ها آمدند. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bartarinha.ir\u002F1558033\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.bartarinha.ir\u002F1558033\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>BBC News فارسی (۲۰۲۴). قر ایرانی در جشن هالووین تورنتو. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farticles\u002Fcvg410xm1jko\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farticles\u002Fcvg410xm1jko\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>BBC News فارسی (۱ نوامبر ۲۰۲۵). جشن هالووین با حضور پررنگ ایرانیان در تورنتو. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farticles\u002Fcy400qz7ynwo\" rel=\"noopener nofollow\">https:\u002F\u002Fwww.bbc.com\u002Fpersian\u002Farticles\u002Fcy400qz7ynwo\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",{"title":30,"description":31,"canonical":32,"og_image":22},"هالووین چیست؟ از سم‌هین تا کدو و ماسک در ایران","هالووین چیست؟ از جشن کهن سم‌هین و شب همهٔ قدیسان تا هالووینِ آمریکایی امروز؛ تاریخچه، نمادها، رسم‌های امروز و راهی که به ایران هم رسید.","https:\u002F\u002Fyadetbemoone.ir\u002Fblog\u002Fهالووین-چیست",[34,38,41,44,47,50,53,56,59,62],{"level":35,"id":36,"text":37},2,"heading-1","هالووین چیست و اسمش از کجا آمده؟",{"level":35,"id":39,"text":40},"heading-2","لایهٔ اول: سم‌هین، پایان تابستان",{"level":35,"id":42,"text":43},"heading-3","لایهٔ دوم: شبِ همهٔ قدیسان",{"level":35,"id":45,"text":46},"heading-4","کدو، گربهٔ سیاه و خفاش: نمادها از کجا آمدند؟",{"level":35,"id":48,"text":49},"heading-5","کی شد جشنِ کودکان؟ هالووینِ آمریکایی چطور ساخته شد",{"level":35,"id":51,"text":52},"heading-6","هالووین امروز چطور جشن گرفته می‌شود؟",{"level":35,"id":54,"text":55},"heading-7","هالووین در ایران از کجا آمد و چه شکلی گرفته؟",{"level":35,"id":57,"text":58},"heading-8","ادعاها یک‌جا",{"level":35,"id":60,"text":61},"heading-9","اگر تو هم می‌خواهی هالووین را جشن بگیری",{"level":35,"id":63,"text":64},"heading-10","منابع",[66,80,89],{"slug":67,"title":68,"excerpt":69,"category":70,"tags":73,"author_name":17,"published_at":74,"jalali_date":75,"jalali_long":76,"gregorian_date":77,"featured_image_url":22,"reading_minutes":78,"reading_minutes_fa":79,"comments_count":25,"comments_count_fa":26,"is_featured":27},"روز-جهانی-مرد","روز جهانی مرد؛ ۲۸ آبان (۱۹ نوامبر) و تاریخچهٔ انتخاب این روز","روز جهانی مرد ۱۹ نوامبر است؛ امسال پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵. کی و کجا شروع شد، چرا ۱۹ نوامبر، چه جایگاهی دارد، منتقدانش چه می‌گویند و فرقش با «روز مرد» ایرانی چیست؛ با منبع.",{"slug":71,"name":72},"روزهای-جهانی","روزهای جهانی",[],"2026-11-07T23:32:01+00:00","۱۴۰۵\u002F۰۸\u002F۱۷","۱۷ آبان ۱۴۰۵","2026-11-08",6,"۶",{"slug":81,"title":82,"excerpt":83,"category":84,"tags":85,"author_name":17,"published_at":86,"jalali_date":75,"jalali_long":76,"gregorian_date":77,"featured_image_url":22,"reading_minutes":87,"reading_minutes_fa":88,"comments_count":25,"comments_count_fa":26,"is_featured":27},"روز-مادر-در-کشورهای-دیگر","روز مادر در کشورهای دیگر؛ از فوریهٔ نروژ تا اوت تایلند","روز مادر در کشورهای دیگر یک تاریخ ندارد: نروژ فوریه، جهان عرب ۲۱ مارس، بریتانیا یکشنبهٔ چهارم روزه، تایلند ۱۲ اوت. مقایسهٔ ۱۳ نمونه و دلیل هر تاریخ در یک جدول.",{"slug":71,"name":72},[],"2026-11-07T23:07:22+00:00",9,"۹",{"slug":90,"title":91,"excerpt":92,"category":93,"tags":96,"author_name":17,"published_at":97,"jalali_date":98,"jalali_long":99,"gregorian_date":100,"featured_image_url":22,"reading_minutes":101,"reading_minutes_fa":102,"comments_count":25,"comments_count_fa":26,"is_featured":27},"سن-کره-ای-چیست","سن کره‌ای چیست؟ چرا کره‌ای‌ها یک یا دو سال بزرگ‌ترند","سن کره‌ای روش سنتی شمارش سن در کرهٔ جنوبی بود: نوزاد یک‌ساله به دنیا می‌آمد و هر اول ژانویه یک سال بزرگ‌تر می‌شد. سه روش، یک فرمول ساده و داستان قانونی که در ۲۰۲۳ همه را یک تا دو سال جوان‌تر کرد.",{"slug":94,"name":95},"تولد-در-فرهنگ-های-جهان","تولد در فرهنگ‌های جهان",[],"2026-10-04T16:10:07+00:00","۱۴۰۵\u002F۰۷\u002F۱۲","۱۲ مهر ۱۴۰۵","2026-10-04",5,"۵",{"slug":104,"title":105},"شعر-روز-مادر","شعر روز مادر؛ کوتاه، کودکانه و از شاعران بزرگ",{"slug":107,"title":108},"متن-تبریک-سالگرد-ازدواج-به-عروس-و-داماد","تبریک سالگرد ازدواج به عروس و داماد؛ ۴۸ پیام از طرف خانواده"]