مناسبتهای تقویم میلادی و روزهای جهانی در یک نگاه
مناسبتهای میلادی و روزهای جهانی، ماه به ماه در یک نگاه: از ولنتاین و روز جهانی زن تا هالووین و کریسمس؛ هر کدام با تاریخ میلادی، معادل شمسی و یک توضیح کوتاه.
مناسبتهای تقویم میلادی و روزهای جهانی را اینجا ماه به ماه میبینی: تاریخ میلادی هر کدام با معادل شمسیاش و یک توضیح کوتاه دربارهٔ آن. تقویم میلادی همان گاهشماری گرگوری است؛ تقویمی که بیشتر جهان برای کارهای روزمره از آن استفاده میکند و مبدأش تولد حضرت عیسی است. این فهرست، همراهِ تقویم مناسبتهای سال است؛ آنجا تاریخهای شمسی و قمری سال را میبینی و اینجا روزهای ثابت میلادی را.
چرا معادل شمسی این تاریخها تقریباً ثابت است؟
سال میلادی و سال شمسی هر دو خورشیدیاند و طولشان تقریباً یکی است؛ برای همین هر تاریخ ثابت میلادی معمولاً هر سال به همان روز شمسی میافتد. فقط در سالهای کبیسهٔ یکی از دو تقویم ممکن است یک روز جابهجا شود. پس معادلهایی که اینجا میبینی «معمول»اند و برای برنامهریزی دقیق، روز را از time.ir همان سال ببین. دربارهٔ خود این تقویم، تقویم میلادی را ببین.
ژانویه
آغاز سال میلادی — ۱ ژانویه (۱۱ دی) اولین روز سال در تقویم میلادی و تعطیل رسمی در بیشتر کشورهای جهان. خیلیها شب قبلش جشن میگیرند و سال تازه را با آتشبازی و دورهمی شروع میکنند.
فوریه
ولنتاین — ۱۴ فوریه (۲۵ بهمن) روز عشق و ابراز علاقه در بسیاری از کشورها؛ گل و شکلات و کارت هدیه میدهند. داستانش را در تاریخچهٔ ولنتاین بخوان.
روز جهانی زبان مادری — ۲۱ فوریه (۲ اسفند) روزی که یونسکو برای پاسداشت زبانهای مادری و تنوع زبانی جهان نامگذاری کرده است. به یاد دانشجویانی است که سالها پیش در بنگلادش برای زبان مادریشان جان باختند.
مارس
روز جهانی زن — ۸ مارس (۱۷ اسفند) روز گرامیداشت دستاوردهای زنان و یادآوری راهِ مانده تا برابری جنسیتی. ریشهاش به جنبشهای کارگری اول قرن بیستم برمیگردد و سازمان ملل از سال ۱۹۷۵ آن را رسمی کرد.
نوروز جهانی — ۲۱ مارس (۱ فروردین) همان نوروز خودمان که مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۱۰ آن را بهعنوان روز جهانی به رسمیت شناخت. جشنی چند هزار ساله که اول بهار و نو شدن طبیعت را جشن میگیرد.
روز جهانی آب — ۲۲ مارس (۲ فروردین) روزی برای یادآوری ارزش آب شیرین و لزوم مدیریت درست منابع آب جهان. هر سال یک شعار دارد؛ مثل دسترسی همه به آب سالم.
آوریل
روز جهانی بهداشت — ۷ آوریل (۱۸ فروردین) سالگرد تأسیس سازمان جهانی بهداشت. هر سال یک موضوع بهداشتی (مثل سلامت مادر یا پوشش همگانی سلامت) در مرکز توجه قرار میگیرد.
روز جهانی کتاب — ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) روزی برای گرامیداشت کتاب و خواندن و حمایت از حق مؤلف. یونسکو این روز را به یاد درگذشت سروانتس و شکسپیر انتخاب کرده است.
مه
روز جهانی کارگر — ۱ مه (۱۱ اردیبهشت) روز همبستگی کارگران جهان برای گرامیداشت حقوق کار و یاد اعتراضهای کارگری قدیمی. در ایران هم ۱۱ اردیبهشت به همین نام گرامی داشته میشود.
روز جهانی آزادی مطبوعات — ۳ مه (۱۳ اردیبهشت) روزی که یونسکو برای دفاع از آزادی رسانهها و یاد خبرنگارانِ جانباخته نامگذاری کرده است. هر سال وضعیت آزادی مطبوعات در جهان بررسی میشود.
روز جهانی پرستار — ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت) سالروز تولد فلورانس نایتینگل، پرستار مشهور و بنیانگذار پرستاری نوین. دقت کن که این روز با روز پرستار ایران فرق دارد؛ روز پرستار ما تاریخ قمریمبنا دارد و هر سال جابهجا میشود.
ژوئن
روز جهانی محیط زیست — ۵ ژوئن (۱۵ خرداد) مهمترین روز سازمان ملل برای محیط زیست؛ هر سال یک کشور میزبان و یک موضوع (مثل آلودگی پلاستیک یا بیابانزایی) دارد.
ژوئیه
روز جهانی دوستی — ۳۰ ژوئیه (۸ مرداد) روزی که مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۱۱ برای ترویج دوستی میان ملتها و فرهنگها نامگذاری کرد. پیامش ساده است: دوستی، پلی برای صلح است.
اوت
روز جهانی جوانان — ۱۲ اوت (۲۱ مرداد) روزی برای شنیده شدن صدای جوانان و توجه به مسئلههایی مثل اشتغال، آموزش و مشارکت اجتماعی آنها. هر سال یک موضوع ویژه دارد.
سپتامبر
روز جهانی سوادآموزی — ۸ سپتامبر (۱۷ شهریور) روزی که یونسکو از دههٔ ۱۹۶۰ برای مبارزه با بیسوادی گرامی میدارد. هنوز صدها میلیون بزرگسال در جهان خواندن و نوشتن نمیدانند.
روز جهانی صلح — ۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور) روز آتشبس و نبود خشونت که مجمع عمومی سازمان ملل نامگذاری کرده است. در این روز در مقر سازمان ملل زنگ صلح به صدا درمیآید.
اکتبر
روز جهانی معلم — ۵ اکتبر (۱۳ مهر) روز گرامیداشت معلمان جهان به پیشنهاد یونسکو. با روز معلم ایران (۱۲ اردیبهشت) اشتباه نگیر؛ این یکی تاریخ میلادی ثابت دارد.
روز جهانی دختر — ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر) روزی که سازمان ملل برای توجه به حقوق دختران و چالشهایی مثل ازدواج زودهنگام و ترک تحصیل نامگذاری کرده است. پیامش توانمندسازی دختران است.
روز جهانی غذا — ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) سالگرد تأسیس سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو). موضوعش امنیت غذایی و مبارزه با گرسنگی در جهان است.
روز سازمان ملل — ۲۴ اکتبر (۲ آبان) سالگرد لازمالاجرا شدن منشور سازمان ملل در سال ۱۹۴۵. روزی برای یادآوری هدفهای این سازمان: صلح، حقوق بشر و توسعه.
هالووین — ۳۱ اکتبر (۹ آبان) جشن شبانهٔ غربیها با لباسهای ترسناک و کدوتنبلهای چراغدار؛ ریشه در آیینهای کهن اروپایی دارد و امروز بیشتر یک سرگرمی پاییزی است.
نوامبر
روز جهانی کودک — ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) سالگرد تصویب پیماننامهٔ حقوق کودک. یونیسف در این روز توجه جهان را به حقوق کودکان و وضع زندگی آنها جلب میکند.
روز جهانی منع خشونت علیه زنان — ۲۵ نوامبر (۴ آذر) آغاز ۱۶ روز فعالیت جهانی علیه خشونت جنسیتی است که تا روز حقوق بشر (۱۰ دسامبر) ادامه دارد.
دسامبر
روز جهانی ایدز — ۱ دسامبر (۱۰ آذر) روزی برای آگاهی دربارهٔ ویروس اچآیوی، حمایت از مبتلایان و مبارزه با تبعیض علیه آنها. روبان قرمز، نماد جهانی این روز است.
روز جهانی معلولان — ۳ دسامبر (۱۲ آذر) روز توجه به حقوق افراد دارای معلولیت و دسترسپذیر کردن شهرها، مدرسهها و محیطهای کار برای همه.
روز جهانی حقوق بشر — ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر) سالگرد تصویب اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۴۸. مهمترین سند مشترک بشریت دربارهٔ کرامت و آزادی انسانهاست.
کریسمس — ۲۵ دسامبر (۴ دی) مهمترین جشن مسیحیان جهان به مناسبت تولد حضرت عیسی؛ با درخت کاج، هدیه و دورهمی خانوادگی. در خیلی از کشورها تعطیل رسمی است.
یادت بمونه: تاریخهای این فهرست ثابتاند و لازم نیست حفظشان کنی؛ کافی است بدانی هر کدام معمولاً به کدام روز شمسی میافتد و برای روز دقیق، همان سال نگاهش کنی.
اگر مناسبتهای شمسی و قمری سال را هم میخواهی، برگرد به تقویم مناسبتهای سال؛ و اگر کنجکاوی این تقویم از کجا آمده، تقویم میلادی جوابت را میدهد.
دیدگاهها