سال ۱۴۰۶ چه حیوانی است؟ جدول حیوان سال تولد شمسی
سال ۱۴۰۶ شمسی سال گوسفند (بز) است و از ۱ فروردین ۱۴۰۶ (۲۱ مارس ۲۰۲۷) شروع میشود. جدول حیوان سال تولد از ۱۳۵۰ تا ۱۴۲۰، و توضیح اینکه چرا متولدان بهمن و اسفند در تقویم چینی و در حساب سال شمسی ممکن است دو حیوان متفاوت بگیرند.
سال ۱۴۰۶ سال گوسفند است؛ بعضی منابع «بز» می‌نویسند. این سال از یکشنبه ۱ فروردین ۱۴۰۶ (۲۱ مارس ۲۰۲۷) شروع میشود. برای پیدا کردن حیوان سال تولد خودت، سال شمسی تولدت را در جدول پایین بگرد. اگر بین سال نوی چینی و نوروز به دنیا آمده‌ای، بخش «دو تقویم، دو جواب» به کارت میآید.
۱۴۰۶: گوسفند یا بز؟
در بعضی فهرستهای فارسی حیوان هشتم «گوسفند (بز)» است. دلیلش در خود زبان چینی است: نیویورکتایمز در ۲۰۱۵ نوشت که واژهٔ چینی این حیوان، بدون قید دیگری، میتواند هم بز باشد هم گوسفند، و حتی خویشاوندانشان [۱]. نشانهٔ چینی آن 羊 (یانگ) است؛ برای همین هر دو نام در منابع دیده میشود.
«بز آتشین» که گاهی میشنوی از حساب عناصر پنجگانهٔ چینی میآید و به سال چینی ۲۰۲۷ برمیگردد، نه به تقویم ایرانی؛ رنگ و عنصر رسمیای برای ۱۴۰۶ نداریم.
حیوان سال تولد تو چیست؟
اگر سال شمسی تولدت را میدانی، همان را در جدول پیدا کن. حیوان هر دوازده سال تکرار میشود، برای همین هر ردیف سالهایی با فاصلهٔ ۱۲ دارد.
اگر تاریخ تولدت میلادی است، اول آن را به سال شمسی برگردان: تولد از ۲۱ مارس تا ۳۱ دسامبر را ۶۲۱ سال کم کن (۱ اکتبر ۱۹۹۰ میشود ۱۳۶۹) و تولد از ۱ ژانویه تا ۱۹ مارس را ۶۲۲ سال (۱۵ ژانویه ۲۰۰۰ میشود ۱۳۷۸). ۲۰ مارس را دقیق تبدیل کن، چون در بعضی سالها هنوز ۲۹ اسفند است و در بعضی ۱ فروردین.
جدول را اینطور ساختهایم: هر سال شمسی حیوان چینیِ سال میلادی‌ای را می‌گیرد که فروردین آن سال شمسی در آن می‌افتد. نقطهٔ شروع سه سالی است که رصدخانهٔ هنگ‌کنگ در جدول‌های تبدیلش ثبت کرده: ۲۰۲۶ اسب، ۲۰۲۷ بز (گوسفند) و ۲۰۲۸ میمون [۲]؛ پس ۱۴۰۵ اسب، ۱۴۰۶ گوسفند و ۱۴۰۷ میمون است. مرز سال هم روز است، نه ساعت: سال ۱۴۰۶ نزدیک ۲۳:۵۵ شب شنبه ۲۹ اسفند ۱۴۰۵ تحویل میشود، ولی روز اول سال یکشنبه ۱ فروردین است. ساعت تحویل سال ۱۴۰۶ را با جدول شهرها و تعطیلات جدا نوشته‌ایم. هر کس تا پایان ۲۹ اسفند به دنیا بیاید، در جدول ۱۴۰۵ حساب میشود.
| حیوان | سال‌های شمسی تولد (۱۳۵۰ تا ۱۴۲۰) |
|---|---|
| موش | ۱۳۵۱، ۱۳۶۳، ۱۳۷۵، ۱۳۸۷، ۱۳۹۹، ۱۴۱۱ |
| گاو | ۱۳۵۲، ۱۳۶۴، ۱۳۷۶، ۱۳۸۸، ۱۴۰۰، ۱۴۱۲ |
| ببر (پلنگ) | ۱۳۵۳، ۱۳۶۵، ۱۳۷۷، ۱۳۸۹، ۱۴۰۱، ۱۴۱۳ |
| خرگوش (گربه) | ۱۳۵۴، ۱۳۶۶، ۱۳۷۸، ۱۳۹۰، ۱۴۰۲، ۱۴۱۴ |
| اژدها (نهنگ) | ۱۳۵۵، ۱۳۶۷، ۱۳۷۹، ۱۳۹۱، ۱۴۰۳، ۱۴۱۵ |
| مار | ۱۳۵۶، ۱۳۶۸، ۱۳۸۰، ۱۳۹۲، ۱۴۰۴، ۱۴۱۶ |
| اسب | ۱۳۵۷، ۱۳۶۹، ۱۳۸۱، ۱۳۹۳، ۱۴۰۵، ۱۴۱۷ |
| گوسفند (بز) | ۱۳۵۸، ۱۳۷۰، ۱۳۸۲، ۱۳۹۴، ۱۴۰۶، ۱۴۱۸ |
| میمون | ۱۳۵۹، ۱۳۷۱، ۱۳۸۳، ۱۳۹۵، ۱۴۰۷، ۱۴۱۹ |
| مرغ (خروس) | ۱۳۶۰، ۱۳۷۲، ۱۳۸۴، ۱۳۹۶، ۱۴۰۸، ۱۴۲۰ |
| سگ | ۱۳۶۱، ۱۳۷۳، ۱۳۸۵، ۱۳۹۷، ۱۴۰۹ |
| خوک | ۱۳۵۰، ۱۳۶۲، ۱۳۷۴، ۱۳۸۶، ۱۳۹۸، ۱۴۱۰ |
نام‌های داخل پرانتز، مثل پلنگ، نهنگ یا گربه، در بعضی فهرستهای فارسی به‌جای نام اصلی آمده‌اند.
دو تقویم، دو جواب
تقویم چینی و شمارش جانوری قدیمی ایران هر دو دوازده حیوان دارند، با همین ترتیب: موش، گاو، ببر، خرگوش، اژدها، مار، اسب، گوسفند، میمون، خروس، سگ و خوک [۳]. فرق‌شان در این است که حیوان سال را کجا عوض می‌کنند. تقویم چینی این کار را با سال نوی چینی می‌کند، که هر سال در ژانویه یا فوریه می‌افتد؛ داستان آن و افسانهٔ مسابقهٔ حیوانات در تقویم چینی چیست آمده. در شمارش قدیمی ایرانی، به نوشتهٔ رضا عبداللهی در دانشنامهٔ ایرانیکا، سال اداری با نوروز شروع می‌شد و روز پیش از نوروز بعد تمام می‌شد [۳]. مرز سال در آن شمارش نوروز بود، نه سال نوی چینی.
جدول این پست هم هر سال شمسی را، از فروردین تا اسفند، به یک حیوان می‌دهد. پس کسی که بین سال نوی چینی و نوروز به دنیا آمده، از دو حساب دو حیوان می‌گیرد. سال نوی چینی ۲۰۲۶ سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ (۱۷ فوریه ۲۰۲۶) بود و سال اسب را آورد [۲]. کسی که جمعه ۱ اسفند ۱۴۰۴ (۲۰ فوریه ۲۰۲۶) به دنیا آمده، در تقویم چینی متولد سال اسب است، ولی ۱۴۰۴ شمسی سال مار بود و در جدول ما «مار» می‌گیرد. این فاصله هر سال از سال نوی چینی تا نوروز ادامه دارد، یعنی حدود یک تا دو ماه. در ۱۴۰۶ هم همین‌طور است: سال نوی چینی ۲۰۲۷ در ۱۷ بهمن ۱۴۰۵ (۶ فوریه ۲۰۲۷) است و سال گوسفند چینی را از همان روز شروع می‌کند [۲]، یعنی چند هفته زودتر از نوروز ۱۴۰۶.
حیوان ایرانی از کجا آمده؟
ایرانیان نسخهٔ اصلی چینی-اویغوری این تقویم را عملاً به کار نبردند، جز چند تاریخ در دورهٔ نخست مغول [۳]. شکلی که خودشان داشتند ترکیبی از آن با تقویم‌های هجری قمری و جلالی بود، و از دوران مغول تا ۱۳۰۴ شمسی (۱۹۲۵) رایج بود [۳].
در ۱۳۲۹ قمری (۱۲۹۰ شمسی، ۱۹۱۱ میلادی) مجلس تقویم جلالی را، با نام برج‌ها برای ماه‌ها و نام حیوان‌ها برای سالها، به‌عنوان تقویم رسمی ایران پذیرفت [۳]. این تقویم تا ۱۳۴۴ قمری (۱۳۰۴ شمسی، ۱۹۲۵) در استفاده بود [۳]. به گفتهٔ همان مرجع، در ۱۹۹۰ نام‌گذاری سالها با حیوان در بعضی سالنامه‌های فارسی هنوز رسم بود [۳]. اینکه تقویم رسمی امروز ایران نام حیوان سال را چاپ می‌کند یا نه را از منبع رسمی تأیید نکردیم، پس چاپ آن در جایی را نشانهٔ تقویم رسمی حساب نکن.
خلق‌وخویی که به متولدان هر حیوان نسبت می‌دهند، باور عامیانه است و از پژوهش نیامده؛ برای خواندن و گفتن در جمع خوب است، نه برای تصمیم دربارهٔ کار، ازدواج یا سلامت. بقیهٔ نوشته‌های نوروز، از شب تحویل تا عیدی، را از صفحهٔ نوروز ببین.
یادت بمونه: حیوان چینی با سال نوی چینی (ژانویه یا فوریه) عوض میشود و جدول این پست با نوروز. اگر بین سال نوی چینی و نوروز به دنیا آمده‌ای، دو جواب داری و هر دو بر پایهٔ شیوهٔ شمارش خودشان درست‌اند.
منابع
- Buckley, C. (2015). «A Lunar New Year With a Name That's a Matter of Opinion». The New York Times. https://www.nytimes.com/2015/02/19/world/asia/chinese-new-year-sheep-goat.html
- Hong Kong Observatory. Gregorian-Lunar Calendar Conversion Tables of 2026 (Bing-wu, Year of the Horse), 2027 (Ding-wei, Year of the Goat) and 2028 (Wu-shen, Year of the Monkey). https://www.hko.gov.hk/en/gts/time/calendar/pdf/files/2026e.pdf · https://www.hko.gov.hk/en/gts/time/calendar/pdf/files/2027e.pdf · https://www.hko.gov.hk/en/gts/time/calendar/pdf/files/2028e.pdf
- Abdollahy, R. (1990). CALENDARS ii. In the Islamic period. Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 6–7, pp. 658–677 (online ed. updated 2016). https://www.iranicaonline.org/articles/calendars/calendars-ii-in-the-islamic-period/
دیدگاه‌ها